Dosya hakkında
Bu biyografi; hayat çizgisi, dönemin tarihî bağlamı, Mevlevîlik içindeki konum ve kalıcı etkiler birlikte okunacak biçimde hazırlanmıştır.
Bilgi durumu: tarihlendirme yaklaşık
Hayatı ve yetişme çevresi
Burhâneddin Muhakkık-ı Tirmizî'nin erken hayatı sınırlı biçimde bilinir. Bahâeddin Veled'in müridi veya yakın çevresinden olduğu, onun ölümünden sonra Konya'ya gelerek Mevlânâ'nın manevî eğitimini üstlendiği kabul edilir. Daha sonra Kayseri'ye yerleşti ve 1241 dolaylarında burada vefat etti.
Mevlânâ'nın Halep ve Şam tahsiline yönelmesi ve dönüşünde riyâzet ağırlıklı bir eğitim görmesi Burhâneddin'le ilişkilendirilir. Böylece medrese âlimliği ile Şems öncesindeki seyr ü sülûk dönemi arasında köprü kurdu.
Mevlevîlik içindeki yeri
Kurumsal bir postnişinden çok Mevlânâ'nın terbiyesini tamamlayan hoca olarak Mevlevî hafızasına girdi. Onun rolü, Mevlânâ'nın dönüşümünü yalnız Şems karşılaşmasıyla başlatan dar okumayı düzeltir.
Eserleri, etkisi ve mirası
Ona nispet edilen Maârif, sohbet ve öğütleri taşır; Bahâeddin Veled'in aynı adlı eseriyle karıştırılmadan okunmalıdır.
Kaynakların sınırı
Rivayet / ihtilafEğitimin süresi, halvetlerin sayısı ve bazı karşılaşma sahneleri menâkıb dilinin etkisini taşır.