mevlevilik.org
Şahsiyetler arşivine dön

halife / Mesnevî kâtibi / çelebi

Hüsâmeddin Çelebi

ö. 1284

Mesnevî’nin söyleniş sürecini teşvik eden, beyitleri kaydeden ve Mevlânâ’dan sonra çevrenin idaresini üstlenen yakın halife.

Dosya hakkında

Bu biyografi; hayat çizgisi, dönemin tarihî bağlamı, Mevlevîlik içindeki konum ve kalıcı etkiler birlikte okunacak biçimde hazırlanmıştır.

Bilgi durumu: kaynaklarda açık

01

Hayatı ve yetişme çevresi

Urmiye kökenli bir aileden gelen Hüsâmeddin Hasan Çelebi, babasının Konya ahi çevresindeki konumu sebebiyle İbn Ahi Türk diye anıldı. Genç yaşta Mevlânâ'ya bağlandı, maddî imkânlarını ve idare kabiliyetini onun hizmetine sundu. Selâhaddin'in ölümünden sonra başlıca halife oldu.

Mevlânâ'nın sözlerini kaydeden sıradan bir kâtip değildi; eserin doğuşunu teşvik eden, söyleyiş sırasında yazan, sonra metni okuyup kontrol sürecine katılan çalışma ortağıydı. Mesnevî dibacelerinde kendisine verilen yer bu yakınlığı açıkça gösterir.

02

Mevlevîlik içindeki yeri

Mevlânâ'nın 1273'te ölümünden sonra Sultan Veled'in desteğiyle topluluğun idaresini üstlendi. Bu tercih erken çevrede biyolojik soy ile manevî liyakatin birlikte işlediğini gösterir. 1284'teki ölümünün ardından Sultan Veled öne çıktı.

03

Eserleri, etkisi ve mirası

Hüsâmeddin'in en büyük mirası Mesnevî'nin altı defterlik oluşum sürecidir. Onun teşviki, kâtipliği ve muhataplığı olmadan eserin bugünkü biçimi düşünülemez.

İlişki ağı