mevlevilik.org
Şahsiyetler arşivine dön

Mevlânâ ailesi / kadın Mevlevî

Kimyâ Hatun

ö. 1246 dolayları

Mevlânâ'nın evlâtlığı ve Şems-i Tebrizî'nin eşidir. Hayatının ayrıntıları erken kaynaklarda sınırlı ve yer yer menkıbevî biçimde aktarılır.

Dosya hakkında

Bu biyografi; hayat çizgisi, dönemin tarihî bağlamı, Mevlevîlik içindeki konum ve kalıcı etkiler birlikte okunacak biçimde hazırlanmıştır.

Bilgi durumu: kaynaklarda ihtilaflı kayıtlar var

01

Hayatı ve yetişme çevresi

Kimyâ Hatun, Kerrâ Hatun'un önceki evliliğinden olan kızı veya Mevlânâ'nın evlâtlığı olarak anılır; akrabalığın tarifi kaynaklarda tümüyle aynı değildir. Mevlânâ'nın evinde yetiştiği ve Şems-i Tebrizî ile evlendiği erken anlatıların ortak çekirdeğidir. Genç yaşta öldü.

Kendi kaleme aldığı bir metin bilinmediğinden hayatı başkalarının kısa kayıtları üzerinden kurulabilir. Evlilik ve ölüm çevresindeki sessizlik, modern roman ve popüler biyografilerde dramatik hikâyelerle doldurulmuştur.

02

Mevlevîlik içindeki yeri

Onu yalnız Şems ve Mevlânâ arasındaki gerilimin aracı saymak, kaynaklardaki kadın görünmezliğini tekrar eder. Sınırlı verinin kendisi 13. yüzyıl Konya'sında evlilik, evlâtlık ve hane düzeni üzerine önemli sorular açar.

03

Eserleri, etkisi ve mirası

Kimyâ Hatun araştırması menâkıbnâme nüshalarını, aile şecerelerini ve modern edebî temsilleri birbirinden ayıran eleştirel bir kaynak okuması gerektirir.

04

Kaynakların sınırı

Rivayet / ihtilaf

Şiddet sonucu öldüğü iddiası güvenilir çağdaş belgeyle doğrulanmış değildir ve tarihî olgu olarak sunulmamalıdır.

İlişki ağı